format B5, oprawa miękka
Przedmiotem monografii jest analiza ewolucji zabudowy mieszkaniowej dawnej podkrakowskiej wsi Bronowice Małe w kontekście jej rozwoju urbanistycznego i problematyki ochrony dziedzictwa kulturowego. Dynamiczny rozwój miasta prowadzi do stopniowego zanikania historycznego krajobrazu wsi włączonych w jego strukturę. Zjawisko to występuje również na obszarze Bronowic Małych, stanowiących obecnie jedną z dzielnic Krakowa. Teren ten wyróżnia się istotnymi walorami historycznymi oraz bogatą tożsamością kulturową, a jednocześnie pozostaje pod silną presją inwestycyjną. Archetyp domu bronowickiego - zdefiniowany na podstawie pogłębionych analiz materiału historycznego i stanowiący współczesną interpretację tradycyjnej zabudowy drewnianej - coraz częściej jest wypierany przez zabudowę deweloperską.
Zastosowana w praktyce metoda - oparta na identyfikacji w terenie cech charakterystycznych tradycyjnej zabudowy oraz wykorzystaniu elementów taksonomii numerycznej - umożliwiła ocenę stopnia zgodności nowej zabudowy mieszkaniowej z historycznymi wzorcami przestrzennymi. Analizy te uzupełnia przegląd uwarunkowań administracyjno-prawnych badanego obszaru. Zaprezentowana metoda oceny spójności zabudowy ma charakter uniwersalny i może znaleźć zastosowanie zarówno w badaniach, jak i w praktyce planistycznej na innych obszarach o zbliżonych uwarunkowaniach.
Przeprowadzone badania wskazują, że pomimo obowiązujących form ochrony - w tym zapisów prawa miejscowego oraz ujęcia obszaru w gminnej ewidencji zabytków - procesy inwestycyjne prowadzą do istotnych przekształceń krajobrazu kulturowego. Zaobserwowano przypadki realizacji zabudowy niezgodnej z ustaleniami planistycznymi, co skutkuje powstaniem dysharmonii przestrzennej oraz osłabieniem historycznego charakteru obszaru.
Publikacja stanowi wkład w rozwój narzędzi wspierających ochronę dziedzictwa kulturowego oraz kształtowanie świadomej polityki przestrzennej. Nie jest jedynie stadium miejsca, lecz także propozycją dialogu na temat kierunków rozwoju miast i ochrony dziedzictwa kulturowego. Może być cennym źródłem wiedzy dla studentów architektury krajobrazu, gospodarki przestrzennej i kierunków pokrewnych. Adresowana jest również do specjalistów z zakresu urbanistyki, architektury i planowania przestrzennego, a także wszystkich, którym bliska jest przyszłość krajobrazu kulturowego miast.
